İslam Akaidi Hakkında Sözün Doğrusu, Hüsunul Hamidiyye, Sevabül Kelam Fi Akaidi Ehli İslam Türkçe Tercümesi, Hüseyin El Cisr, Mustafa Zihni, Günümüz Türkçesi Güneş Öztürk, 320 Sayfa
El Husunul HamidiyyeSevabul Kelam Fi Akaidi Ehli İslam, İslam İtikadında Sözün Doğrusu, El Husunul Hamidiyye Tercümesi, Osmanlı Alimlerinden Hüseyin Bin Muhammed El Cisri, Tercüme Mustafa Zihni Efendi, Günümüz Türkçesi Güneş ÖZTÜRK Diyanet Akademisi Eğt. Görevlisi, 320 Sayfa
İçindekiler
DİBÂCE (Sadeleştirenin)
MÜELLİF VE MÜTERCİM: İKİ BÜYÜK DİMAĞIN BULUŞMASI
Müellif Şeyh Hüseyin el-Cisr (1845-1909)
Mütercim Babanzâde Mustafa Zihni Paşa (1853-1914)
ESERİN DÖNEMİNE VE GÜNÜMÜZE BAKAN YÖNLERİ
Mucize ve Bilim İlişkisi (Sebep-Sonuç Paradoksu)
İsrailiyat ve Zayıf Hadislere Yaklaşım Metodolojisi
Peygamber'in Ümmîliği ve İ'câz-ı Kur'ân
ESERİN EN ÇARPICI YÖNLERİ VE AYIRICI ÖZELLİKLERİ
Kavramsal Netlik
Bilimsel Gelişmelere Açıklık
Akılcı Hidayet Vurgusu
Özgüvenli Duruş
Tefviz ve Tevil Dengesi
HÂTİME VE DUA
OKURLARA (MÜTALAA ERBABINA)
Hakka Karşı Muhalefetin Evrensel Kanunları
Dini Meselelerin İtiraz ve Çekişmelere Konu Olması
İnsanın Ebediyeti ve Dini İhtilafların Kaynağı
Semavi Dinlerin Ahiret İnancına Yönlendirmesi
Semavi Din Mensuplarının Ortak Noktaları
İnsanlık ile Din Arasındaki Sarsılmaz Bağ
Avrupa Medeniyetinin Yükselişi ve Fenlerin İlerlemesi
Hristiyanlığın Fen Karşısındaki Gerilemesi
Dinsizliğin Avrupa Dışına Yayılması
İslam Dininin Fen Karşısındaki Üstün Konumu
Avrupa'nın İslam'a Yönelik Süregelen Taassubu
Hristiyan Misyonerlerin Faaliyetleri ve İslam'ın Tesiri
İslam Alimlerinin Bugünkü Vazifesi
Kur'an ve Kelam İlminin Bu Sahadaki Yeri
Selef Alimlerinin Mazereti ve Osmanlı Alimlerinin Sorumluluğu
Bu Eserin Tercüme Sebebi
GİRİŞ
BİRİNCİ KONU: TEVHİD İLMİNİN TANIMI, FAZİLETİ VE HÜKMÜ
İKİNCİ KONU: İMANIN HAKİKATİ VE İSLAM'IN HAKİKATİ
İmanın Hakikati
İslam'ın Hakikati
İman ile İslam'ın Ayrılmazlığı
Kelime-i Şehadet ve Dünyevi Hükümler
ÜÇÜNCÜ KONU: İMANI BOZAN SEBEPLER
DÖRDÜNCÜ KONU: AKLIN HÜKÜMLERİ
Vücub (Zorunluluk)
Aklen Zorunlu Olanın Örneği
İstihale (İmkansızlık)
İstihale ve Muhalin (İmkansızın) Örneği
Cevâz (Olabilirlik/Mümkünlük)
Cevazın (Mümkünün) Örneği
BİRİNCİ BAB
EHL-İ SÜNNET'İN ALLAH'IN SIFATLARI HAKKINDAKİ İNANCI
BİRİNCİ ALT BAŞLIK (FASIL): YÜCE ALLAH'A NE ŞEKİLDE İMAN EDİLMESİ GEREKTİĞİNE DAİR TANIMLAR
On Üç Kemal Sıfatı ve Zıtları
İKİNCİ ALT BAŞLIK (FASIL): ON ÜÇ KEMAL SIFATININ ZORUNLULUĞUNA VE ZITLARININ İMKANSIZLIĞINA DAİR DELİLLER
BİRİNCİ SIFAT: VÜCUD (VARLIK)
Bu İddianın (Davanın) Delili
Bu Alemlerin ve Kainatın Yaratıldığına Dair Delil
İKİNCİ SIFAT: KIDEM (BAŞLANGICI OLMAMAK, EZELİ OLMAK)
Bunun Delili
Devrin (Kısır Döngünün) Tanımı
Teselsülün (Sonsuz Geriye Gidişin) Tanımı
ÜÇÜNCÜ SIFAT: BEKA (SONSUZLUK, EBEDİ OLMAK)
Bunun Delili
DÖRDÜNCÜ SIFAT: MUHALEFETÜ'N LİL-HAVADİS
BEŞİNCİ SIFAT: KIYAM Bİ-NEFSİHİ
Buna Delil
ALTINCI SIFAT: VAHDANİYET (BİRLİK)
Zat-ı Vacibü'l-Vücud'un Ne Zâtında Ne Sıfatlarında Mürekkep Olmadığına (Parçalardan Oluşmadığına) Delil
Zat-ı Vacibü'l-Vücud'un Ne Zâtında Ne de Sıfatlarında Benzerinin (Mümasil) Bulunmadığına Delil
Fiillerinin Hiçbirinde Hak Sübhanehu ve Teâlâ'nın Ortağı (Şeriki) Olmadığına Delil
Buna Delil
YEDİNCİ SIFAT: İRADE
Buna Delil
SEKİZİNCİ SIFAT: KUDRET
Buna Delil
DOKUZUNCU SIFAT: İLİM
Buna Delil
ONUNCU SIFAT: SEMİ' (İŞİTME)
Buna Delil
ON BİRİNCİ SIFAT: BASAR (GÖRME)
Buna Delil
ON İKİNCİ SIFAT: KELÂM (KONUŞMA/SÖZ)
Buna Delil
ON ÜÇÜNCÜ SIFAT: HAYAT
Buna Delil
SIFATLARIN EŞYAYA TAALLUKU
İrade Sıfatının Taalluku
Kudret Sıfatının Taalluku
Bir Soru-Cevap: Kudretin Vacibata ve Müstahilata Taalluku
Sem' ve Basar Sıfatlarının Taalluku
İlim ve Kelâm Sıfatlarının Taalluku
SIFATLARIN EŞYAYA TAALLUKU
İrade Sıfatının Taalluku
Kudret Sıfatının Taalluku
Bir Soru-Cevap: Kudretin Vacibata ve Müstahilata Taalluku
Sem' ve Basar Sıfatlarının Taalluku
İlim ve Kelâm Sıfatlarının Taalluku
Dördüncü Bölüm: İlahi İsim ve Sıfatlara İman ve Tevkîfîlik Meselesi
İlahi İsimlerin Tevkîfî Oluşu
Beşinci Bölüm: Müteşâbih Nasslar ve Ehl-i Sünnet'in Bunlara Yaklaşımı
Müteahhirîn Alimlerinin Te'vil Yöntemi
İki Metodun Karşılaştırılması
Kur'an-ı Mecid'den Müteşâbih Nasslara Örnekler
Müteşâbih Naslardan Olan Bazı Hadislere Örnekler
Selef-i Sâlihîn'in "Tefvîz" Yolu
Müteahhirîn Alimlerinin Te'villerinin Açıklanması
Te'villerin Açıklanması
Mükelleflerin Müteşâbihât Karşısında Vazifesi
Altıncı Bölüm: Vâcib Teâlâ Hakkında Caiz Olan Şeyler
Buna Dair Şer'î (Nakli) Delil
Buna Dair Akli Delil
Harikuladeliklerin (Mucize, Keramet, İstidrac) Yaratılması
Hayrın ve Şerrin Yaratılması
Salah ve Aslah Meselesi
Sevap ve Azabın Vücûb Meselesi
Rü'yetullah (Allah'ın Görülmesi) Bahsi
Nübüvvet (Peygamberlik) Bahsi
Peygamber Gönderilmesinin Hikmet ve Maslahatları
Hüsün-Kubuh Bahsi
İKİNCİ BAB
Birinci Kısım (Fasıl)
Yüce ve Ulu Peygamberlere İman
Resul ve Nebi Tanımı
Peygamberlere İmanın Anlamı
Peygamberler İçin Vacip Olan Sıfatlar
Peygamberler İçin Caiz Olan Haller
Emanet (Güvenilirlik) ve İsmet (Günahsızlık)
Emanetin Delili
Sıdk (Doğruluk)
Fetanet (Üstün Zeka ve Kavrayış)
Tebliğ (İlahi Emirleri Bildirme)
Peygamberler İçin Caiz Olan İnsani Haller
Yüce Peygamberlerin Yanılmaları (Sehvi)
Unutma (Nisyan) Meselesi
Nebilere İman ve Kur'an'da Adı Geçen Peygamberler
İkinci Kısım (Fasıl): Mucizeler
Mucizenin Tanımı ve Mahiyeti
Kainattaki İlahi Sanatın Harikaları
Sebepler, İlahi Adet ve Mucize İlişkisi
Mucizelerin Peygamberliği Tasdik Edici Niteliği
Hz. Musa'nın (Aleyhissalâtü Vesselâm) Mucizeleri
Denizin Yarılması
Taştan Su Çıkması
Asanın Yılana Dönüşmesi
Tur Dağının Kaldırılması
Çekirge, Bit, Kurbağa, Kan, Men ve Selva
Hz. Salih'in (Aleyhisselâm) Mucizesi: Devenin Taştan Çıkması
Hz. İbrahim'in (Aleyhisselâm) Mucizesi: Ateşin Yakmaması
Ateşin Yakıcılığının Analizi
Hz. İsa'nın (Aleyhisselâm) Mucizeleri
Körü ve Alaca Hastasını İyileştirmesi, Ölüleri Diriltmesi
Çamurdan Kuş Yaratması
Gökten Sofra İnmesi (Mâide)
Hz. Süleyman ve Hz. Davud'un (Aleyhimesselâm) Mucizeleri
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM (FASL-I SÂLİS)
Şanlı Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) Efendimizin Yüce Mucizeleri ile Risalet ve Nübüvvet Davasının Doğruluğuna Delil Olan Bazı Yolların Beyan ve İzahı
Kur'an-ı Şerif: En Büyük ve Ebedi Mucize
Peygamber Mucizelerinin Gönderildikleri Kavimlerin Uzmanlık Alanlarıyla İlişkisi
Birinci Misal: Hz. Musa (a.s.) ve Sihir İlmi
İkinci Misal: Hz. İsa (a.s.) ve Tıp İlmi
Tevatür Kavramı
Peygamber Efendimizin (s.a.v.) Peygamberlik Öncesi Durumu
Peygamberlik Davetinin Başlangıcı ve Karşılaşılan Tepkiler
Kur'an Mucizesi: Fesahat ve Belagat Yönünden İ'caz
Arap Olmayanların ve Fesahat Uzmanı Olmayanların İstidlal Yöntemi
Kur'an'ın Muhteva ve İçerik Yönünden Mucizevi Niteliği
Kur'an Mucizesinin Ebediliği ve Evrenselliği
Ay'ın Yarılması (İnşikak-ı Kamer) Mucizesi
Güneş'in Durması ve Geri Döndürülmesi Mucizesi
Güneşin Durdurulması Mucizesindeki Hikmetler
Bilimsel Dil ve İfadelerin Zahirî KullanımıParmaklardan Su Fışkırması ve Az Yemeğin Bereketlenmesi
Hastaların Şifa Bulması, Çıkan Gözün Yerine Konması ve Ölülerin Diriltilmesi
Cansız Maddelerin, Hayvanların ve Bebeklerin Konuşması
Savaşta Bir Avuç Toprakla Düşmanın Bozguna Uğratılması
Gaybî Haberler ve Geleceğe Dair Mucizeler
Kur'an-ı Kerim'de Yer Alan Geleceğe Dair Gayb Haberleri
Mekke-i Mükerreme'nin Fethi Müjdesi
Rumların (Bizans) Sasanilere Galip Geleceği Haberi
Hadis-i Şeriflerde Yer Alan Geleceğe Dair Gayb Haberleri ve Fetih Müjdeleri
İstanbul'un Fethi Müjdesi
Hadislerin Önceden Tedvin Edilmiş Olması ve Hadis Âlimlerinin Güvenilirliği
Gayb İlminin Hakikati ve Sadece Allah'ın Bildirmesiyle Bilinebilmesi
İslam Şeriatının Bizzat Kendisinin Manevî ve Eşsiz Bir Mucize Oluşu
İslam Şeriatının Temel Esasları, İbadetleri ve İhtiva Ettiği Yüce Hikmetler
İtikadın ve Peygamberlere İmanın Esasları
Taharet (Temizlik)
Namaz ve Cemaatle İbadetin Hikmetleri
Oruç İbadeti ve Nefis Terbiyesi
Zekât İbadeti ve Toplumsal Yardımlaşma
Hac İbadeti, Kutsal Mekânlar ve Manevî Kazanımları
Ahlâkî Hükümler: Ahlâk-ı Mahmûde ve Menhiyyât
Dünyevi Cezalar (Hudûd ve Ukûbât)
İslâm'ın Yasaklarındaki Hikmetler
Ümmî Bir Peygamberin Şeriatı Getirmesinin Mucizevî Yönü
Peygamber Efendimizin Ümmî Oluşunun Delilleri
Efendimizin Bir Öğretmenden Öğrenmediğinin İspatı
Mekke'deki Yabancı Öğretmen İddiasının Reddi
Şam Yolculuğu Sırasında Öğrenme İddiasının Reddi
Vahyin Kademeli İnişi ve Geleceğe Dair Bilgilerin İmkânsızlığı
Düşman Sorularına Anında Verilen Cevaplar
Peygamber Efendimizin Fizikî Güzelliği ve Şemâili
Peygamber Efendimizin Aklı ve Zekâsı
Peygamber Efendimizin Cevâmiu'l-Kelim Sözleri
Peygamber Efendimizin Hilmi, Affı ve Sabrı
Efendimizin Yüce Cömertliği, El Açıklığı ve Bağışlaması
Peygamber Efendimizin Yüce Kahramanlığı ve Cesareti
Efendimizin Nefsinin Yüceliği, Utanma Duygusu ve Hayâsı
Efendimizin İnsanlarla Güzel Geçinmesi ve Yüce Edebi
Peygamber Efendimizin Adaleti, İffeti ve Doğruluğu
Peygamberimizin Vakarı, Masumiyeti ve Güzel Hâli
Peygamberimizin Yüce Zühdü (Dünyaya Değer Vermemesi)
Efendimizin Ahlakının Toplum Üzerindeki Dönüştürücü Etkisi
İslâm'ın Kılıçla Yayıldığı İddiasına Cevap
Mekke Döneminde Sabır ve Tebliğ Yolu
Medine Dönemi ve Cihada İzin Verilmesindeki Hikmet
Peygamber Efendimize Karşı Ümmetin Vazifeleri
Peygambere İtaat ve Sevginin Gerekleri
Peygamber Efendimizin Şerefli Nesebi
Baba tarafından Peygamberimizin şerefli soyu (nesebi)
Anne tarafından Peygamberimizin şerefli soyu
Peygamber Efendimizin Mübarek Evlatları
Peygamber Efendimizin Anne ve Babasının Durumu
Peygamber Efendimizin Bütün İnsanlığa Gönderilmiş Olması
Hâtemü'l-Enbiyâ Oluşu ve İslâm Şeriatının Ebediyeti
Önceki Şeriatların Neshi ve Bu Konudaki Şüphelere Cevap
Yaratılmışlar Arasındaki Fazilet Sıralaması
Ulü'l-Azm Peygamberler
Melekler ve Veliler Arasındaki Sıralama
Sahabe, Tabiîn ve Tebeu't-Tâbiîn'in Fazileti
Nübüvvet, Risalet ve Velayet Kavramları
Nübüvvetin Tarifi
Risaletin Tarifi
Velayetin İki Kısmı
Olağanüstü Hâllerin Kısımları
Mucize
İrhas
Keramet
Veli'nin Tarifi
Ma'ûnet
İstidraç
Hızlân
Mucize ile Diğer Olağanüstü Hâller Arasındaki Fark
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yüce Meleklere, Semavi Kitaplara ve Kaza ile Kadere İman
Meleklere İmanın Gerekliliği
Yüce Meleklerin Hakikati (Ontolojik Yapısı)
Meleklerin Kısımları ve Görevleri
Meleklerin Masumiyeti Meselesi
İblis'in Melek Cinsinden Olmadığı
Harut ve Marut Kıssasının Tahkiki
Harut ve Marut Hakkındaki Rivayetlerin Değerlendirilmesi
Hafaza ve Kirâmen Kâtibîn Melekleri
Ölüm Meleği (Azrail)
Semavi Kitaplara İman
Kelâmullah'ın Tanımı
Kelâm-ı Nefsî (Allah'ın Ezelî Kelam Sıfatı)
Kelâm-ı Lafzî (İndirilen Sözlü Kelam)
Kaza ve Kadere İman
Kaza ve Kaderin Tanımı
Kadere Sığınarak Mazeret Üretmenin Caiz Olmayışı
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ahiret Gününe, Dirilişe, Kabir Hâllerine ve Kıyamet Alametlerine İman
Ahiret Günü ve Kapsamı
Ruh, Ölüm ve Ecel
Kabir Hâlleri
Kabir Sorgusu (Münker ve Nekir)
Kabir Sıkması
Kıyamet Alametleri
Küçük Alametler (Alâmât-ı Suğra)
Büyük Alametler (Alâmât-ı Kübra)
Sûr'a Üflenme ve Diriliş (Ba's)
Mahşer Yeri ve Hâlleri
Şefaat-ı Uzmâ (Büyük Şefaat)
Diğer Şefaatler
Amel Defterleri ve Mizan
Hesap
Sırat
Havz-ı Kevser
Cennet ve Cehennem
Ahirete Dair Şüphelerin Reddi
Ruhun Mahiyeti ve Varlığı
Ölülerin Diriltilmesi
Filozofların Şüphelerine Cevap
Kabir Nimeti ve Azabı Hakkındaki Şüphelerin Reddi
Şehitlerin Hayatı
Mahşerde Uzuvların Şahitliği
Sırat Köprüsü Hakkındaki Rivayetler
Güneşin Batıdan Doğması
Ye'cüc ve Me'cüc Meselesi
Hz. İsa'nın (a.s.) Nüzûlü
Dabbetü'l-Arz ve Duman
HÂTİME
Diriliş ve Ceza/Mükafatın Aklen Delilleri
Birinci Delil
İlahi Adalet ve Hikmetin Gereği
İkinci Delil
Yoksullara Yardım ve Hayırların Kaynağı
Üçüncü Delil
Mazlumların Hakkının İadesi
Dördüncü Delil
İnsanın Şerefinin Korunması
Beşinci Delil
Toplumsal Düzen ve Ahiret İnancı
Ahireti İnkâr Edenlerin Durumu
Ahiret İnancının Toplumsal Zaruriyeti
Bilimin Ahiret İnancının Yerini Tutamayacağı
İnkârcılara Son Bir Öğüt (Pascal'ın Bahsi)
ÜÇÜNCÜ BAB
Şer'î Nasslar ve Akli Delillerin Uzlaştırılması
Birinci Mukaddime
Şer'î Nasslar ve Tevil Usulü
Zahiri Anlam ve Tevil Sınırları
Tevilin Sadece Kesin Akli Delile Hasredilmesi
Âhâd Hadislerin İnanç Konularındaki Yeri
İkinci Mukaddime
İnanç Esaslarında Taklit
Alimlerin Taklidi ve Sınırları
Fen Alimlerini ve Filozofları Körükörüne Taklit Etme Hatası
Filozofların İcmasının Bağlayıcı Olmayışı
Astronomi Tarihinden Önemli Bir İbret
Üçüncü Mukaddime
Şeriatın Asıl Amaçları ve Doğa Bilimleri
BİRİNCİ FASIL
Gökyüzüne ve Yeryüzüne Dair Şer'î Nassların Tahlili ve Tevili
Yıldızların Konumu ve Dünya Göğü
Felek ve Gök Cisimlerinin Hareketi
Yedi Yer (Yedi Arz) Kavramı
Yeryüzünün Şekli: Küresellik ve Düzlük
Güneşin Hareketi ve Yeryüzünün Sabitliği
Modern Astronomi ve Getirdiği Şüpheler
Yeni Astronomi Görüşlerinin Şer'î Nasslarla Uzlaştırılması
Yıldızların Konumu ve Feleklerin Tevili
Gökyüzünün Maviliği ve Görünmezliği
Yeryüzünün Küreselliği
Dünyanın Dönüşü ve Günlük Hareket
Dinî Söylemde Mecâzî/Fenomenolojik Dil Kullanımı
Göklerin ve Arş'ın Varlığına Dair İtirazların Reddi
Yedi Arz ve Canlı Âlemleri
Zülkarneyn ve Güneşin Batışı (Kehf Sûresi 86. Ayet)
İKİNCİ FASIL
Cinlerin ve Meleklerin Durumları ile İlgili Şüphelerin Reddi
Lâtif Cisimlerin Göze Görünmemesi ve "Esîr" Maddesi
Şekil Değiştirme Kudreti ve Kimyasal Teksîf
Lâtif Cisimlerin Fizikî Gücü
Meleklerin Hızı ve Gök Cisimlerinin Seyri (Jüpiter Örneği)
İsrâ, Mi'rac ve Belkıs'ın Tahtı
İsrâ ve Mi'rac Mucizesi
Belkıs'ın Tahtının Getirilmesi
ÜÇÜNCÜ FASIL
Atmosferik Olaylar ve Şer'î Nassların Tevili
Yağmurun Kaynağı ve "Semâ" Kelimesinin Tahlili
Ahmed er-Rüfâî Hazretlerinin "İki Tür Yağmur" İzahı
Ra'd, Berk ve Sâika (Gök Gürültüsü, Şimşek, Yıldırım)
Melek Görüşü ve İlgili Hadis
Bulutların Çarpışması Görüşü
Hadisin Tahlili ve Temsilî (Mecazî) Yorumu
Şeytanların Yıldızlarla Taşlanması
Dünyanın Öküz ve Balık Üzerinde Olduğu Rivayetinin Tahlili
DÖRDÜNCÜ FASIL
Bazı Dinî Nasslar Bağlamındaki Şüphelerin Reddi
Hz. Âdem, Hz. Havva ve Hz. İsa'nın Yaratılışı
Evrim Teorisinin Değerlendirilmesi
Ashâb-ı Kehf Kıssası
Rüyanın Hakikati ve Türleri
Sihrin (Büyünün) Hakikati ve Türleri
İllüzyon Türü Sihir
Sihir ile Mucize Arasındaki Fark
Filozofların Sihri İnkârına Cevap
Göz Değmesinin (Nazarın) Hakikati
Veba (Tâun) ve Cinlerin Etkisi
Hastalıkların Bulaşması Meselesi ve Hadislerin Uzlaştırılması
Uzlaştırma Yöntemi
Taun (Salgın) Hakkındaki Karantina Hadisleri
Deprem (Zelzele) ve İlâhî Sebeplerin Açıklanması
DİBÂCE (Sadeleştirenin)
Hamd; kâinat kitabını kudret kalemiyle yazan, akıl nurunu insan kalbine bir hidayet meşalesi olarak bahşeden, eşyaya ve hadiselere koyduğu tabiat kanunlarını (âdetullah) kendi sonsuz iradesine perdeler kılan Yüce Allah’a mahsustur. O Allah ki aklı kâinatı okumaya, vahyi ise aklı yanılmaktan korumaya memur kılmıştır.
Salât ve selâm; ümmî olduğu hâlde bütün âlimlere, filozoflara ve asırlara meydan okuyan, Kur’an mucizesiyle cehalet karanlıklarını yırtan, aklın tökezlediği sınır boylarında insanlığa rehberlik eden Hâtemü’l-Enbiyâ Muhammed Mustafa (s.a.v.) Efendimiz’e, onun ilim ve irfanla yoğrulmuş tertemiz Ehl-i Beyt’ine ve ashabına olsun.
İşte elinizdeki bu eser; naklin sarsılmaz kalesiyle aklın keskin kılıcını aynı hakikat uğrunda birleştiren, kâinat kitabındaki fiziksel kanunların Yaratıcı’nın sonsuz iradesinden bağımsız olmadığını, bilimin "nasıl" sorusuna verdiği cevapların dinin "kim" ve "neden" sorularına verdiği cevaplarla asla çatışmadığını ispat eden muazzam bir tevhid müdafaasıdır. Şüphe bulutlarının "bilim ve felsefe" zannıyla akılları istila ettiği bir çağda hakikatin güneşini yeniden parlatmak üzere kaleme alınmış bu metin, İslam kelamının o vakur ve yenilmez duruşunu asrımıza taşımaktadır.
MÜELLİF VE MÜTERCİM: İKİ BÜYÜK DİMAĞIN BULUŞMASI
Bu eserin kıymetini tam anlamıyla idrak edebilmek için onu telif eden büyük âlimi ve onu güzel Türkçemize kazandıran aydını yakından tanımak elzemdir.
Müellif Şeyh Hüseyin el-Cisr (1845-1909): 19. yüzyılın ortalarında Lübnan'ın Trablusşam şehrinde doğan Hüseyin el-Cisr; İslam dünyasının Batı menşeli materyalist, pozitivist ve ateist felsefelerle yüzleştiği o çetin kriz döneminde, İslam’ın aklî müdafaasını üstlenen en büyük kahramanlardan biridir. El-Ezher'de aldığı derin klasik eğitimin yanı sıra dönemin modern bilimlerine (fizik, kimya, astronomi, biyoloji) fevkalade hâkim bir entelektüeldir.
İslam dünyasında "Yeni İlm-i Kelam" (Modern Kelam) çığırının öncülerinden kabul edilir. O, bilimi reddetme kolaycılığına kaçmamış; bilakis bilimin bizzat kendi verilerini kullanarak materyalizmi içeriden çökertmeyi başarmıştır. Sultan II. Abdülhamid'e ithaf ettiği ünlü eseri er-Risâletü'l-Hamîdiye ve bu metnin de aslı olan Husûn-ı Hamîdiye, İslam akidesini modern çağın şüphelerine karşı koruyan "Hamidiye Kaleleri" olarak ilim tarihimize altın harflerle geçmiştir.
Mütercim Babanzâde Mustafa Zihni Paşa (1850–1929): Osmanlı'nın son dönem seçkin devlet adamlarından ve aydınlarından olan Mustafa Zihni Paşa, ilim ve irfanla temayüz etmiş meşhur Baban ailesine mensuptur. Valilik gibi mühim devlet görevlerinin yanı sıra güçlü bir edebî ve ilmî birikime sahiptir. Hüseyin el-Cisr'in bu ağır, teknik ve felsefi kelam eserini Osmanlıcaya aktarırken sadece lafzî bir çeviri yapmamış; metnin ruhunu, kelamî hassasiyetini ve ilmî ciddiyetini Osmanlı aydınının idrakine sunacak bir belagat ve zarafetle şerh etmiştir.
ESERİN DÖNEMİNE VE GÜNÜMÜZE BAKAN YÖNLERİ
Eserin kaleme alındığı 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başı; Batı'da pozitivizmin dinin yerini almaya çalıştığı, "bilimsel kanunların" adeta birer ilah gibi mutlaklaştırıldığı bir dönemdir. Determinizm (nedensellik) öylesine putlaştırılmıştır ki mucizeler ve gaybî haberler akıl dışı (muhal) ilan edilerek alaya alınmaktaydı. İşte Hüseyin el-Cisr, tam bu noktada muazzam bir kelamî zekâyla devreye girer.
Eserin hem yazıldığı döneme hem de günümüze bakan en güçlü yönü, "Muhal (İmkânsız)" ile "Hârikulâde (Alışılmışın Dışı)" arasındaki o ince ve hayati çizgiyi çekmesidir. Günümüzde "Yeni Ateizm" veya "Bilimsel Materyalizm" olarak adlandırılan akımlar, evrendeki işleyişi (sebep-sonuç ilişkisini) Yaratıcı'nın yokluğuna delil olarak sunmaya çalışmaktadır. Oysa el-Cisr'in metinde enfes bir şekilde ortaya koyduğu gibi; yer çekimi, kimyasal reaksiyonlar veya atmosferik olaylar, Allah'ın evrendeki...
âdetinden (âdetullah) ibarettir. Tabiat yasaları, olayları "yaratan" güç değil, sadece Allah'ın yaratma eylemindeki "düzenli alışkanlıklarıdır". İşte tabiatın bu âdetî niteliği, bizi kaçınılmaz olarak mucize ile bilimsel nedensellik arasındaki görünürdeki gerilimi yeniden düşünmeye davet eder; zira ateşin yakmaması ya da asanın yılana dönüşmesi gibi hadiseler, ancak bu âdetullah ilkesi çerçevesinde anlam kazanır. Konuyla ilgili bazı örnekleri beraberce tahlil edelim:
Mucize ve Bilim İlişkisi (Sebep-Sonuç Paradoksu): Metinde yer alan en parlak argümanlardan biri, ateşin Hz. İbrahim'i yakmaması veya asanın yılana dönüşmesi meselesidir. Yazar, modern bilimin kurucularının da bileceği üzere, oksijenin veya fosforun yakıcılığının bizatihi kendilerinden olmadığını, Allah'ın iradesiyle anlık olarak yaratıldığını (Eş'arî kelamındaki halk-ı ef'âl ve âdetullah prensibi) muazzam bir kimya örneğiyle açıklar. Günümüz kelamcısı açısından buna şu eklenebilir: 20. yüzyılda kuantum fiziğinin keşfi, evrenin Newtoncu determinist (mutlak zorunlu) bir makine olmadığını, atom altı boyutta ihtimallerin (caizâtın) hâkim olduğunu ispatlamıştır. Yani el-Cisr'in "Tabiat kanunları zorunlu değil, mümkündür (caizdir)." tezi, bugünün en ileri fiziği tarafından fiilen doğrulanmıştır.
İsrailiyat ve Zayıf Hadislere Yaklaşım Metodolojisi: Yazarın, "dünyanın öküz ve balık üzerinde olduğuna" dair rivayetlere veya Harut ve Marut kıssasındaki mitolojik eklentilere yaklaşımı, kelamî metodolojinin zirvesidir. O, bu rivayetleri körü körüne savunmaz. Önce senet ve metin tenkidi yaparak bunların sahih olmadığını cesaretle ifade eder. Ancak "Farzımuhal bunlar sahih olsaydı bile akıl ve bilimle çatışmazdı; çünkü mecaz (temsil) olarak anlaşılırlardı." diyerek İslam akidesini her türlü saldırıya karşı çift kalkanla korur. Bu, muazzam bir entelektüel özgüvendir.
Hz. Peygamber'in Ümmîliği ve İ'câz-ı Kur'an: Eserin en çarpıcı kısımlarından biri, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) ümmî oluşunu sosyolojik ve psikolojik bir delil olarak sunmasıdır. Yazar, onun Mekke gibi bir yerde en yüksek medeniyet, hukuk ve ahlak nizamını getirmesini tesadüfe bağlayanlara karşı, "Eğer bir öğretmeni olsaydı bu yirmi üç yıllık süreçte nasıl gizli kalabilirdi?"...
sorusuyla aklı baş başa bırakır. Ahlakının toplum üzerindeki dönüştürücü etkisi, bugünün sosyologlarını bile hayrete düşürecek bir kelamî delil (delâil-i nübüvvet) olarak işlenmiştir.
ESERİN EN ÇARPICI YÖNLERİ VE AYIRICI ÖZELLİKLERİ
Elinizdeki bu metnin kıymetini maddeler hâlinde özetlemek gerekirse:
Kavramsal Netlik: "Aklen zorunlu (vacip)", "imkânsız (muhal)" ve "mümkün (caiz)" kavramlarını felsefi ağırlığından kurtararak günlük hayattan (terazi, tohum ve saat örnekleri gibi) son derece pedagojik örneklerle açıklamıştır.
Bilimsel Gelişmelere Açıklık: Bilimi dinin düşmanı değil, Allah'ın kâinattaki "kudret ve ilim" sıfatlarının tecellilerini (âdetullahı) keşfeden bir araç olarak konumlandırmıştır.
Akılcı Hidayet Vurgusu: İmanın sadece kalbî bir duygu değil, aklın zorunlu bir çıkarımı (istidlal) olduğunu savunmuştur. Teselsül (sonsuz geriye gidiş) ve devir (kısır döngü) gibi mantıksal çıkmazları çok basit geometrik örneklerle çürütmüştür.
Özgüvenli Duruş: Hristiyanlığın Avrupa'da bilim karşısında yenilgiye uğramasının faturasının İslam'a kesilemeyeceğini; zira İslam'ın akılla çatışan muhal (imkânsız) dogmalara değil, aklın ufkunu açan caizât (mümkün) hakikatlerine dayandığını vurgulamıştır.
Tefviz ve Tevil Dengesi: Müteşabih ayet ve hadislerde selefin "tefviz" (manasını Allah'a bırakma) metodunu en güvenilir yol olarak yüceltmiş; ancak aklı karışan modern insan için halef dönemi Eş'arî ve Mâtürîdî âlimlerinin "tevil" (akla uygun yorumlama) metodunun da meşruluğunu ve gerekliliğini harika bir dengeyle sunmuştur.
HÂTİME VE DUA
Bu eser, insanın bir "bitki" gibi yaşayıp toprağa karışacak anlamsız bir varlık olmadığını; ebediyete namzet, muhatap alınmış şerefli bir varlık olduğunu akıllara ve kalplere nakşetmektedir. Geçmiş asırların irfanını modern çağın idrakiyle buluşturan bu metin, her satırıyla "En üstün ve kesin delil yalnızca Allah'ındır." (En'âm Suresi, 149) ayetinin bir tefsiri niteliğindedir.
Yüce Rabbimizden niyazımız odur ki bu kıymetli eseri telif eden Şeyh Hüseyin el-Cisr’e, onu lisanımıza kazandıran Mustafa Zihni Paşa'ya ve eserin bu güncel, akıcı ve dupduru Türkçeyle yeniden can bulmasına vesile olanlara rahmet ve mağfiretiyle muamele eylesin. Bu satırları okuyan her bir idrak sahibinin kalbinden şüphe ve vesvese perdelerini kaldırsın; aklımızı vahyin rehberliğinden, kalbimizi Hâtemü'l-Enbiyâ'nın muhabbetinden ayırmasın. Kâinat kitabındaki ilahî sırları okuyabilen basiretli gözler ve imanla mutmain olmuş kalplerle huzuruna varmayı cümlemize nasip ve müyesser eylesin. Âmin.
Velhamdülillahi Rabbil Âlemin.
Güneş ÖZTÜRK
Diyanet Akademisi Eğitim Görevlisi
Bu kitap bir asra yakın zaman önce fıkıh ve edebiyat alimi hüseyin bin muhammed el cisri tarafından yazılmıştır. kitabın arapça adı "El Husun-ul Hamidiyye" dir bu kitap daha sonra yanya, adana ve hicazda valilik yapan Osmanlı devri valilerinden büyük idareci Devlet adamı ve Mütefekkir Babanzade Sevabül Kelam Fi Akaidil İslam ismi altında tercüme edilmiştir. Bizde bunu "İslam itikadında sözün doğrusu adı altında basıma hazırladık.
--Kitap üç kısım halindedir.
-Her kısımda pek çok bölüm ve konular vardır. Tedkik edildiği zaman anlaşılacağı gibi İtikad, Mucize, Kıyamet, Ahiret, ve Risalet, Nübüvvet, Keramet, Yağmur, Semavat, Bulut, Zelzele, Cennet Cehennem, Hisab, Mizan, Cin, Melek,vs Alakalı pek çok öerakı mucib bilgiler bulunmaktadır...
-Trablusşam’da doğdu. On sekiz yaşına kadar Trablus’ta dinî ilimler okudu. Daha sonra felsefe ve teknik bilimlerle ilgilendi. Ezher’e gitti. Aklî ve tabiî ilimlere ilgi duydu, siyasî ve ilmî neşriyatı yakından takip etti, dinî ilimlerle meşgul olanların mutlaka tabiî ve aklî ilimleri de öğrenmelerinin gerektiğini ısrarla savundu.
Yazar Hüseyin Cisri Kimdir? Hayatı Hakkında Bilgi:
Hüseyin Cisrî, kalkınmanın temelinde eğitimin olduğuna inanıyordu, bunun için sanat ve meslek okulları açılmasının gerektiğini savunuyor, kadınların ve çocukların eğitimine özel önem veriyordu. Dinî ilimlerle müspet ilimlerin bir arada verilmesi gerektiğini düşünen Cisrî, bunu gerçekleştirecek ortamı bulunca bir medrese açtı. Arap dili ve edebiyatı, temel İslam ilimleri, coğrafya, mantık, matematik, Osmanlı kanunları, Türkçe ve Fransızca gibi derslerin yer aldığı bu medresede dinî ve modern ilimler bir arada okutuldu.
Hüseyin Cisrî, Kur’an’ın ilmî gelişmeler ışığında yeniden yorumlanması gerektiğini ifade etti. Sünnetin önemini de vurgulayan Cisrî hadislere güvensizlik telkin eden bütün görüşleri reddetti. Hayatını ilim ve tasavvuf yoluna adayan babası Muhammed Cisrî gibi Hüseyin Cisrî de hayatını ilim ve tasavvuf yoluna adadı. Babası gibi o da Ehli Sünnet ve’l-Cemaat yolunda, füruda Hanefî mezhebinde, tasavvufta Halvetî tarikatından idi. Hüseyin Cisrî tasavvufî bir terbiye ile yetişti ve hayatı tasavvuf merkezli yaşadı. Bir Halvetî şeyhi olarak, Ehli Sünnetin genel yaklaşımına uygun bir şekilde daima mutedil oldu, ilmî ve fikrî açıdan aşırı uçlarda olmaktan kaçındı. Hüseyin Cisrî de babası ve dedesi gibi Osmanlı Devletine ve halifesine bağlı oldu.
II. Abdülhamid’e ithafen Risale-i Hamîdiyye diye isimlendirilen eserin kısa sürede çok başarılı olması üzerine II. Abdülhamid tarafından İstanbul’a davet edilip Malta Köşkünde misafir edildi ve Dördüncü Osmanlı nişanıyla ödüllendirildi. Hüseyin Cisrî bunun dışında da II. Abdülhamid’in övgüsüne, ilgisine ve çeşitli ödüllerine nail oldu. II. Abdülhamid’in daveti üzerine çeşitli zamanlarda üç defa İstanbul’a gelip Sultanın misafiri oldu. II. Abdülhamid, Risale-i Hamîdiyye’nin Türkçeye tercüme edilip neşredilmesi emrini verdi. Ayrıca, Hüseyin Cisrî’den mekteplerde okutulmak üzere bir akait kitabı telif etmesini istedi. Cisrî İstanbul’daki ikametinin dört beş ayında bu kitabın telifiyle uğraştı ve bu kitabı Husûnu’l-Hamîdiyye fi Akaidi’l-İslamiyye diye isimlendirdi.
Çağını doğru okuyabilen ender insanlardan olan Hüseyin Cisrî hayatını ilme ve talebe yetiştirmeye adadı. Diğer bazı eserleri: Zînetü’l-masûne, İlmü terbiyeti’l-etfâl ve saadeti’n-nisa ve’r-rical, Nüzhetü’l-fikr fî menâkıbi tercemeti’ş-Şeyh Muhammed el-Cisr, el-İşârâtü’l-latîfe, Şehâdet-i Tevâtürî, Zahîretü’l-meâd fî fezâili’l-cihâd.
Yazar: Hüseyin Bin Muhammed El Cisri
Tercüme: Mustafa Zihni Efendi/Osmanlı Devri Valisi
Sadeleştiren: Güneş Öztürk Diyanet Akademisi Eğitim Görevlisi
Katagori: İtikat/İnanç/İslam akaidi/kelam
Sayfa Sayısı: 320
Boyut: 14x21 cm
Basım Yeri: Konya
Kapak Türü: Karton Kapak
Kağıt Türü: Kitap Kağıdı
Dili: Türkçe
Baskı Tarihi: 2026
Dağıtım: Kitap Takipçileri
Temin Süresi: Aynı gün kargo